ई –पेपर | हाम्रो बारेमा | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast | English
arthik abhiyan
ad banner Mango Tech Digital Marketing Solution

२२ लाखमध्ये ३७ सय करदाताको मात्रै पूर्ण कर परीक्षण

Aug 12, 2019  
समाचार
Image Not Found
author avatar उत्तम अर्याल

काठमाडौं । आन्तरिक राजस्व विभागले कर परीक्षणलाई कम महत्त्व दिँदा वर्षेनि अर्बौंको राजस्व गुमाउँदै आएको छ । विभागले गत आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा कुल करदाता २१ लाख ७३ हजारमध्ये जम्मा ३७ सय करदाताको मात्र पूर्ण कर परीक्षण र ३६५ करदाताको मात्र विस्तृत अनुसन्धान गरेको छ । यो सहित अन्य कर परीक्षण जोड्ने हो भने विभागले गत आवमा कुल करदातामध्ये करीब १ प्रतिशतको मात्र कर परीक्षण गरेको हो । विभागले अघिल्लो आवमा ५ हजार १०५ करदाताको पूर्ण कर परीक्षण र ६३८ करदाताको विस्तृत अनुसन्धान गरेको थियो ।

यसैगरी विभागले आव २०७४/७५ मा सबैखाले कर परीक्षणबाट रू. २२ अर्बभन्दा बढी थप कर निर्धारण गरेको थियो । तर, गत आवमा कर परीक्षणको संख्या घट्दा रू. १३ अर्बभन्दा केही बढी मात्र राजस्व संकलन भएको छ । विभागले आयकर, मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) तथा अन्तःशुल्कमा पूर्ण कर परीक्षण र विस्तृत अनुसन्धान लगायत काम गर्दै आएको छ । 

विभागले करदाताले कर विवरण बुझाउँदा कम कर दाखिला गरेको शंका लागेमा पूर्ण कर परीक्षण गर्छ । कर छलीको उजुरी आएको अवस्थामा भने विभागले विस्तृत अनुसन्धान गर्दै आएको छ । पूर्ण कर परीक्षण र विस्तृत अनुसन्धान पश्चात् विभागले उपयुक्त देखेमा थप कर निर्धारण गर्ने गरेको छ । 

गत आवमा विभागले पूर्ण कर परीक्षण मार्फत आयकरतर्फ रू. १० अर्ब २२ करोड थप कर निर्धारण गरेको थियो । भ्याटतर्फ २ अर्ब ४२ करोड र अन्तःशुल्कतर्फ ४५ करोड रुपैयाँ थप कर निर्धारण गरेको थियो । अघिल्लो आवमा भने विभागले पूर्ण कर परीक्षण गर्दा आयकरतर्फ १९ अर्ब ७९ लाख, भ्याटतर्फ २ अर्ब ३४ करोड र अन्तःशुल्कतर्फ ६२ करोड रुपैयाँ थप कर निर्धारण गरेको थियो । 

गत आवमा प्रतिकेस कर परीक्षणमा आयकरतर्फ २७ लाख ६२ हजार रुपैयाँ थप कर निर्धारण भएको छ । अघिल्लो आवमा आयकरतर्पm प्रतिकेस ३८ लाख ७८ हजार रुपैयाँ थप कर निर्धारण भएको थियो । पूर्ण कर परीक्षणबाट प्रतिकेस लाखौं रुपैयाँ थप राजस्व संकलन हुँदाहुँदै पनि विभागले अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा गत आवमा पूर्ण कर परीक्षणको संख्या घटाएको हो ।

विभागका उपनिर्देशक तथा प्रवक्ता यज्ञप्रसाद ढुंगेलले संख्यात्मकभन्दा गुणात्मकतालाई ध्यान दिइएकोले अघिल्लो आवको तुलनामा गत आवमा कम संख्यामा कर परीक्षण भएको बताए । उनले भने, ‘विभागले करसम्बन्धी अन्य सूचकतर्फ काम गर्दा पनि कम कर परीक्षण भएको हो ।’

तर, विभागको अघिल्लो आवको वार्षिक प्रतिवेदनमा भने कर परीक्षणलाई थप महत्त्व दिनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ । कर परीक्षणमा प्रगति हुँदाहुँदै पनि विभागले उक्त प्रतिवेदनमा कर परीक्षण तथा कर निर्धारणमा अपेक्षित गुणात्मकता वृद्धि हुन नसकेको स्वीकार गरेको देखिन्छ । साथै, कर परीक्षणले कम महŒव पाएको र परीक्षणका लागि करदाता छनोट गर्ने ‘रिस्क इन्जिन’ लाई पुनरवलोकन गर्नुपर्ने निष्कर्ष विभागले निकालेको थियो । 

विभागले उक्त कमजोरीलाई थप निरन्तरता दिएको विभागकै एक अधिकारी बताउँछन् । उनले भने, ‘एउटा कर परीक्षण गर्न २ महीना लाग्छ भने सो अवधिमा परीक्षण गर्ने एउटा कर अधिकृतका लागि खर्च करीब रू. १ लाख हुन आउँछ । रू. १ लाख खर्च गर्दा प्रतिकेश थप रू. २६ लाख राजस्व सरकारलाई प्राप्त हुन्छ भने किन कर परीक्षण घटाइएको छ ?’ प्रत्येक वर्ष पूर्ण कर परीक्षण गर्दा लाखौं रकम थप निर्धारण हुनुले यस क्षेत्रलाई बेवास्ता गर्न नहुने स्वतः स्पष्ट भएको उनको भनाइ छ ।

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्