arthik abhiyan
ad banner Mango Tech Digital Marketing Solution

दशैंमा खसीबोका

Oct 3, 2019  
अभियान परिशिष्ट (सप्लिमेन्ट)
Image Not Found
author avatar अभियान संवाददाता


सरकारले क्वारेन्टाइन परीक्षणमा कडाइ गरेसँगै भारतबाट अवैध मार्ग हुँदै खसीबोका आयात हुन थालेको छ । नेपाल उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले क्वारेन्टाइन परीक्षणमा कडाइ गरेसँगै नेपाली व्यवसायीले दशैंका लागि अवैध ढंगले खसीबोका आयात शुरू गरेका हुन् ।

दशैंमा स्वदेशी उत्पादनले काठमाडौं उपत्यकाको माग धान्न नसक्ने भएपछि व्यवसायीले भन्सार छलेरै भारतीय खसीबोका ल्याउन थालेका छन् । यो बेला काठमाडौंमा मात्रै ५० हजारभन्दा बढी खसीबोकाको माग हुने गरेको छ ।

स्वदेशी उत्पादनले दशैंमा बजारको ४० प्रतिशत मात्र माग धान्छ । बाँकी ६० प्रतिशत माग भारतीय खसीबोकाले धान्दै आएको छ । त्यो सबै अवैध मार्गबाट आयात हुने गरेको हो । व्यवसायीले खुला सिमानाको दुरुपयोग गर्दै भारतबाट खसीबोका ल्याएर तराई क्षेत्रका खसीबोकासँग मिसाएर नेपाली भन्दै उपत्यका ल्याउने गरेका छन् । अघिल्ला वर्षहरूमा दशैंको समयमा करीब ८० प्रतिशत खसीबोका भारतीय बजारबाट आयात हुने गरेको थियो ।

दशैंको बेला काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै दैनिक ४–५ हजार खसीबोकाको माग हुन्छ । उक्त माग पूरा गर्नकै लागि अवैध मार्गबाट खसीबोका आयात गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको एक व्यवसायी बताउँछन् । उनका अनुसार मन्त्रालयले क्वारेन्टाइन कडाइ गरेपछि अस्वस्थ खसीबोका नाकामै रोकिन्छन्, जसले गर्दा माग अनुसार खसीबोका उपलब्ध हुँदैन ।
औपचारिकताका लागि राखिएको क्वारेन्टाइन वा प्रमाणपत्रका कारण सरकारी कर्मचारी र आयातकर्ताबीच आर्थिक चलखेल हुने गरेको र त्यसैका आधारमा मासुको मूल्य समेत बढेको मासु व्यवसायीको आरोप हुने गर्छ । चौपाया खरीदविक्री संघका अध्यक्ष अनुसार व्यवसायीले भारतबाट लुकिछिपी खसीबोका ल्याए पनि कृत्रिम अभाव देखाएर महँगो मूल्यमा मासु बेच्छन् । व्यवसायी र सरकार मिलेर अगाडि बढे चाडपर्वको समयमा यो समस्या नआउने संघको बुझाइ छ ।

उपभोक्ता अधिकार अनुसन्धान मञ्चका अध्यक्ष माधव तिमल्सिनाले भने क्वारेन्टाइन विना नै ठूलो परिमाणमा अवैध ढंगले खसीबोका आयात भइरहँदा पनि सरकारी निकायले चासो नदेखाएको बताए । सीमा नाकामा सरकारी संयन्त्र बलियो रूपमा प्रस्तुत हुन नसक्दा आम उपभोक्ता दैनिक ठगिने गरेको उनको भनाइ छ ।

वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता हित संरक्षण विभागले भने नियमित रूपमा अनुगमन भइरहेको बताउँदै आएको छ । विभागले वर्षभरि नै अनुगमन गरेको बताइरहे पनि यसको प्रभावकारी नतीजा देखिएको छैन । विभागका महानिर्देशक योगेन्द्र गौचनले चाडपर्वको समयमा थप प्रभावकारी ढंगले अनुगमन अघि बढाइएको बताए । ‘दशैंको समयमा उपभोक्ता ठगिन नदिन विभागले अनुगमन चुस्त बनाएको छ,’ उनले भने ।

५६ हजार खसीबोका तथा च्यांग्रा ल्याइँदै
यस वर्षको दशैंका लागि नेपाल काठमाडौंमा ५० हजारभन्दा बढी खसीबोका र करीब ८ हजार च्यांग्रा भित्रिने संस्थानले बताएको छ । भारतीय आयात बन्द भएपछि संस्थानले स्वदेशकै खसीबोका काठमाडौं ल्याउने योजना बनाएको छ । दशैंका लागि अहिले काठमाडौंमा खसीबोका, राँगा र च्यांग्रा भित्रिन थालेको छ । खासगरी भारतीय उत्पादनमा क्वारेन्टाइन लागू भएसँगै व्यवसायीहरू खसीबोका र च्यांग्रा लिन स्थानीय तहमै पुगिसकेका छन् ।

तराईका विभिन्न जिल्लाहरू र पहाडी जिल्लाबाट खसीबोका ल्याउने तथा चीन र हिमाली जिल्लाबाट च्यांग्रा ल्याउन व्यवसायी विभिन्न जिल्लामा पुगेका छन् । गतवर्षको तुलनामा यस वर्ष काठमाडौंमा थोरै खसीबोका भित्रिँदै छन् । गतवर्ष दैनिक २५ सयदेखि ३ हजार खसीबोका भित्रिएकोमा यस वर्ष दैनिक १ हजारदेखि १५ सय खसीबोका भित्रिँदै आएको छ ।

खसीबोका भारतीय बजार तथा नेपालकै तराई तथा पहाडी क्षेत्रबाट काठमाडौंमा ल्याइन्छ । यस्तै भेडा च्यांग्रा हिमाली जिल्लाबाट तथा चीनबाट आउने गरेको छ । २ वर्षअघिको दशैंमा काठमाडौं उपत्यकामा खशीको मासुको मूल्य प्रतिकिलो ९ सय थियो । गतवर्ष दशैंमा १ हजार रुपैयाँ पुग्यो । संघका अनुसार यस वर्ष दशैंको मुखैमा खसीको मासु प्रतिकिलो १३ सयमा विक्री भइरहेको छ । दशैंको समयमा यो मूल्य बढेर १५ सम्म पुग्ने व्यवसायीले बताएका छन् ।

दशैंमा माग अनुसारको खसीबोका आयात हुन नसकेर मूल्य बढ्ने गरेको मासु व्यवसायी माधव घिमिरेले बताए । उनले भने, ‘प्रत्येक वर्ष खसीको मासुको मूल्य बढ्दै गएको छ । यसबाट उपभोक्ता मारमा पर्दै गएका छन् ।’ यही विषयलाई ध्यानमा राखेर दशैंको समयमा भारतबाट खसीबोका आयात गर्न दिनुपर्ने उनको तर्क छ ।

उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय भने खसीबोका आयातमा कडाइ गरेको स्वीकार्दैन । मन्त्रालयका अनुसार भारतबाट आयात हुने खसीबोकाको क्वारेन्टाइन परीक्षण मात्र गरिएको हो । अधिकांश व्यवसायीले अस्वस्थ खसीबोका आयात गरिरहेको सूचनाका आधारमा क्वारेन्टाइन परीक्षणमा कडाइ गरेकाले तत्काल परीक्षण नरोक्ने मन्त्रालयले बताएको छ ।

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्