ई –पेपर | हाम्रो बारेमा | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast | English
arthik abhiyan
ad banner Mango Tech Digital Marketing Solution

“संस्थान बलियो प्रतिस्पर्धीको रूपमा आउँदै छ”

२०७६ फागुन, ११  
अन्तरवार्ता
Image Not Found
कविप्रसाद पाठक, प्रशासक, राष्ट्रिय बीमा संस्थान

सरकारी स्वामित्वमा रहेको राष्ट्रिय बीमा संस्थान आइतवार ५२ वर्ष पूरा गरेर ५३औं वर्षमा प्रवेश गरेको छ । संस्थानले ५२ वर्ष पूरा गर्दासम्म धेरै आरोह अवरोहको सामना गर्नुपर्‍यो । तर, संस्थानको पछिल्लो व्यावसायिक गतिविधि चुस्त बन्दै गएको देखिन्छ । प्रस्तुत छ, संस्थानको पछिल्लो गविविधि सहित समसामयिक विषयमा संस्थानका प्रशासक (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत) कविप्रसाद पाठकसँग आर्थिक अभियानका मिलन विश्वकर्माले गरेको कुराकानीको सार :


राष्ट्रिय बीमा संस्थान ५३औं वर्षमा गर्दै छ । संस्थानको हालसम्मको अवधि कस्तो रह्यो ?
बीमा संस्थानका लागि हालसम्मको अवधि त्यस्तो उत्साहजनक छैन । तर, सन्तोष गर्ने आधार भने धेरै छन् । हालसम्म संस्थानले ६ लाख ८९ हजारभन्दा बढी बीमालेख जारी गरेको छ । साथै, कुल रू. ४७ अर्ब ६ करोड बीमाशुल्क संकलन गर्न सफल भएका छौं । चालू आवको ६ महीनामा मात्र रू. ५ अर्बभन्दा बढी बीमाशुल्क संकलन भएको छ । कुल बीमाशुल्क संकलनलाई नै आधार मान्ने हो भने हामीले बीमा बजारको १२ प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा ओगटेका छौं । साथै, संस्थानको बीमा कोषमा रू. २५ अर्ब ९६ करोड पैसा जम्मा भएको छ । बीमा कोषको आधारमा पनि हाम्रो बजार हिस्सा १२ प्रतिशत छ ।

बीमाको साक्षरता, पहुँच बढाउन संस्थानको भूमिका कस्तो रह्यो ? 
हामी सरकारी कम्पनी भएको नाताले पनि बीमाको साक्षरता र पहुँच बढाउन जुन खालले भूमिका निर्वाह हुनुपर्दथ्यो, त्योअनुसार हुन सकेन । तर, नेपाली कम्पनीको रूपमा नेपालमा जीवन बीमा सेवा शुरुआत गर्ने बीमा संस्थान नै हो । साथै, शाखा कार्यालय मार्फत बीमालाई विस्तार गर्ने काम गरिरहेका छौं । साथै, ६ हजारभन्दा बढी सक्रिय अभिकर्ता मार्फत बीमा सेवा बढाउने काम पनि भइरहेको छ ।

चालू आवदेखि ‘विद्यार्थीसँग बीमा’ कार्यक्रम पनि शुरू गरेका छौं । यसले साक्षरता बढाउन ठूलो सहयोग पुग्ने अपेक्षा छ । विशेषगरी काठमाडौं बाहिरका कलेज, क्याम्पसका विद्यार्थीलाई लक्षित गरी यो कार्यक्रम सञ्चालनमा छ । 

बीमा संस्थान सरकारी कम्पनी हो । तर, बीमाका लागि संस्थानले आम मानिसको मन जित्न नसकेको देखिन्छ । यस्तोमा संस्थानमा बीमा गर्नुपर्ने आधार के के छन् ?
संस्थानले आम मानिसको मन जित्न नसकेको भन्ने होइन । सरकारी कम्पनी भएको हुनाले हामीप्रतिको विश्वास र भरोसा छ नै । तर, विगतमा के भयो भन्नेतिर नजाऊँ । पछिल्ला दिनमा ग्राहकमैत्री वातावरण बनाएका छौं । ग्राहकलाई दिइने सेवासुविधा पनि छिटो छरितो बनाउँदै छौं । पहिले केन्द्रीय कार्यालय मार्फत मात्र बीमालेख जारी हुन्थ्यो । तर, साउन १ गतेदेखि सबै शाखाबाट बीमालेख जारी गर्न सकिने व्यवस्था छ । हिजो वेबबेस सफ्टवेयर नहुँदा त्यस्तो समस्या थियो । अहिले वेबबेसमा आधारित सफ्टवेयर ल्याएपछि शाखाबाट बीमालेख जारी गर्न सहज भएको छ । साथै, त्यसबाट ग्राहकले बीमा संस्थान, बीमा पोलिसी, बीमाशुल्क लगायतकबारे सजिलै जानकारी लिन सक्छन् । साथै, मोबाइल एप्स, एसएमएस सेवा पनि दिएका छौं ।

बोनस दर, दाबी भुक्तानीको विषयमा ग्राहकहरू कम्पनीबाट कत्तिको सन्तुष्ट छन् त ? 
हामी बोनसदरको विषयमा अन्य कम्पनी भन्दा परक छौं । अरूले बीमांकीय मूल्यांकन मार्फत बोनस दर निर्धारण गरेर बीमितलाई बोनस दिइरहेका छन्, जसअनुसार उनीहरूको हरेक वर्ष फरक फरक बोसन दर हुन्छ । तर, हामीले सबैलाई प्रतिहजार ६५ रुपैयाँ बोनस दिँदै आएका छौं ।

हुन त हामी पनि अन्य कम्पनी जसरी जान आवश्यक छ । तर, त्यो ठाउँमा पुग्न सकेका छैनौं । एउटा निश्चित बोनस दिएका छौं, जुन आफैमा राम्रो हो । आजको दिनमा प्रतिहजार ६५ रुपैयाँ बोनस भनेको नराम्रो होइन । 

संस्थानको लामो समयदेखि लेखापरीक्षण, साधारणसभा हुन सकेको छैन । यस्ता समस्या कसरी समाधान गर्दै हुनुहुन्छ ?
संस्थानको लामो समयदेखि लेखापरीक्षण र वार्षिक साधारणसभा नहुनु आफैमा दुःखद पक्ष हो । यसले कम्पनीलाई ठूलो मात्रामा असर गरेको छ । तर अब यो समस्या धेरै समयसम्म रहँदैन । चालू आवमै बाँकी रहेको लेखापरीक्षणको काम सम्पन्न गर्न सक्छौं ।

आव २०६४/७५ देखि यताको लेखापरीक्षण, बीमांकीय मूल्यांकन र साधारणसभा अझै भएको छैन । त्यसमध्ये आव २०६९/७० बीमांकीय मूल्यांकन गरेर स्वीकृतिका लागि बीमा समितिमा पठाइसकेका छौं । साथै, आव २०७३/७४ सम्मको लेखापरीक्षण भइसकेको छ । त्यसपछिका बाँकी रहेका २ आवको पनि लेखापरीक्षण गर्ने काम जारी छ । यसमा बीमा समितिले सहजीकरण गरेमा चालू आवमै यो समस्या समाधान गर्छाैं ।

संस्थानको चुक्तापूँजी रू. १८ करोड मात्र छ । यो अवस्थामा रू. २ अर्ब चुक्तापूँजी बढाउन कस्तो योजना बनाउनु भएको छ ?
बीमा समितिले जीवन बीमा कम्पनीलाई रू. २ अर्बको चुक्तापूँजी बनाउन निर्देशन दिएको छ । तर, हामी बीमा संस्थान ऐन, २०२५ मार्फत सञ्चालनमा छौं । ऐनमा संस्थानको अधिकृत पूँजी रू. ५० करोडसम्म हुन सक्ने व्यवस्था छ । हामी चुक्तापूँजी ५० करोडभन्दा बढी बनाएर जान सक्ने अवस्था छैन । ऐन संशोधन गरौं भने पनि बीमा सम्बन्धी नयाँ ऐन आउन लागेकाले त्यो सम्भव देखिएन । अब बीमा ऐन लागू भएको १ वर्षभित्र हामी कम्पनीमा दर्ता हुनुपर्छ । त्यसबेलासम्म बोनस शेयर लगायत माध्यमबाट चुक्तापूँजी बढाउँछौं । सम्भवतः कम्पनीमा दर्ता भएपछि तोकिएको मात्रामा आईपीओ पनि निष्कासन गर्छौं ।

संस्थानमा बीमा अभिकर्ता कम छन् । अभिकर्ता बढाउन  के कस्ता योजना बनाउनु भएको छ ?
वास्तवमा बीमा व्यवसायको मूल आधार भनेको नै अभिकर्ता हुन् । तर,  ५२ वर्ष पूरा गरेको संस्थानमा अभिकर्ताको संख्या जुन मात्रामा हुनुपर्ने हो, त्यो छैन । तर अहिले अभिकर्ताको संख्या बढाउन शुरू गरिसकेका छौं । वर्षमा कम्तीमा पनि १ हजार ५०० देखि २ हजारसम्म अभिकर्ता बढाउने लक्ष्य छ । त्यसरी काम गर्दा चालू आवमा मात्र १ हजार २०० अभिकर्ता थपिएका छन् । गत आवमा करीब ५ हजार बीमा अभिकर्ता थिए । अहिले त्यो संख्या बढेर ६ हजार २०० पुगेको छ । 

अभिकर्ताका लागि यो वर्ष हामीले धेरै तालीम गरेका छौं । साथै, उनीहरूलाई दिने सेवा सुविधा पनि बढाएका छौं । पहिला छोडेर जाने अभिकर्तालाई पनि बोलाएर आवश्यक परामर्श दिएका छौं । निष्क्रिय अभिकर्तालाई सक्रिय बनाउन लागेका छौं ।

बीमा संस्थान स्थापना भएपछि आएका धेरै कम्पनीले व्यावसायिक गतिविधि चुस्त रूपमा अगाडि बढाएका छन् । तर, संस्थान त्योअनुरूप अगाडि बढ्न सकेको छैन नि । 

किन होला ?
राष्ट्रिय बीमा संस्थान एउटा पुरानो संस्था हो । यदि, हामीले शुरुआतदेखि नै चुस्त गतिमा काम गरेको भए नयाँ कम्पनीले हामीसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने थिएनन् । हामी केही सुुस्त भएकाले अन्य कम्पनीहरू अगाडि बढ्न सफल भए । हामी काठमाडौं उपत्यका बाहिर जान सकेनौं । अन्य कम्पनीले जस्तै नेटवर्क विस्तार गर्न सकेनौं । फलस्वरूप हामी केही पछि परेका हौं । तर, संस्थानलाई प्रतिस्पर्धी बनाउन योजनाबद्ध रूपमा अघि बढिसकेका छौं । गतवर्ष संस्थानका ८ ओटा मात्र शाखा थिए । अहिले १४ ओटा पुर्‍याइसकेका छौं । चालू आवमा २४ ओटा पुर्‍याउने लक्ष्य छ ।  

संस्थानमा नयाँ नयाँ बीमा पोलिसी आएनन् भन्ने गुनासो पनि छ । नयाँ बीमा पोलिसी ल्याउने योजना छ कि ?
वास्तवमा नै बीमा संस्थानमा पुरानै बीमा पोलिसीहरू छन् । यद्यपि, बीच बीचमा नयाँ पोलिसी आएका थिए । बजारले खोजेको जस्तो मात्र ल्याउन नसकेको हो । तर, अहिले हामी नयाँ बीमा पोलिसी ल्याउने विषयमा सकारात्मक छौं । यो विषयमा प्रक्रिया अगाडि बढिसकेको छ । सम्भवतः यो आवमा दुईओटा नयाँ बीमा पोलिसी ल्याउँछौं । साथै, प्रचलित बीमा पोलिसीमा रू. ५० लाखसम्मको घातक रोगहरूको औषधोउपचार बीमा योजना जोड्ने योजना पनि छ ।  

पछिल्लो समय बीमा क्षेत्रमा प्रविधिको प्रयोग बढ्दै गएको छ । संस्थानमा प्रविधि भित्र्याउने केही योजना छ कि ?
लामो समयसम्म राष्ट्रिय बीमा परम्परागत रूपमै अगाडि बढ्यो । तर अहिले संस्थानले प्रविधिमा पनि फड्को मार्र्दै गएको छ । पहिलो प्रधान कार्यालयबाट जारी हुने बीमालेख अहिले शाखा कार्यालय मार्फत हुनु आफैमा ठूलो उपलब्धि हो । मोबाइल एप्स, एसएमएस अलर्ट लगायत प्रविधियुक्त सेवा पनि शुरू गरिसकेका छौं । आमागी आवमा अनलाइन मार्फत नै बीमाशुल्क र दाबी भुक्तानी गर्ने व्यवस्था मिलाउँदै छौं । अनलाइन भुक्तानीमा काम गरिरहका 

सेवाप्रदायक कम्पनीसँग यस विषयमा छलफल भइरहेको छ । सम्भवतः आगमी आवदेखि यो सेवा शुरू हुन्छ ।

अन्य कम्पनीमा सञ्चालक समितिले व्यवस्थापनलाई व्यावसायिक लक्ष्य दिने गरेका छन्, जसले गर्दा सञ्चालक र  व्यवस्थापनबीच सम्बन्ध पनि चिसिएको पाइन्छ । राष्ट्रिय बीमा संस्थानको अवस्था के छ ?
निजी कम्पनीमा सञ्चालकले व्यवस्थापनलाई मात्र नभएर व्यक्तिलाई नै व्यावसायिक लक्ष्य दिने गरको सुनिन्छ । व्यावसायिक लक्ष्य दिनु आफैमा राम्रो पक्ष हो । तर, हामीकहाँ त्यस्तो छैन । यद्यपि, शाखा कार्यालयलाई सामान्य रूपमा त्यस्तो लक्ष्य दिँदै आएका छौं । निकट भविष्यमा सम्भव भयो भने प्रधान कार्यालयमा पनि यो प्रणाली लागू हुन सक्छ । 

सञ्चालक, व्यवस्थापन र कर्मचारीबीचको सम्बन्धको कुरा गर्नुपर्दा, त्यसमा कुनै नराम्रो छैन । केही समयअघि लोकसेवा मार्फत नयाँ कर्मचारी साथीहरू आउनु भएको छ । उहाँहरूले निकै उत्साहका साथ काम गरिरहनु भएको छ । सञ्चालक समिति पनि नयाँ बनेको छ । हामी अहिले नयाँ उत्साहका साथ अगाडि बढेका छौं ।

तपाईंको कार्यकाल सकिन १ वर्षभन्दा बढी छ । तपाईंको कार्यकाल समाप्त हु“दा आम जनताले बीमा संस्थानलाई कस्तो रूपमा हेर्न पाउँछन् ?
नेपाल सरकारबाट संस्थानको प्रशासकमा नियुक्त भएर आउँदा यहाँ धेरै काम पेडिङ थियो । १० वर्षदेखिका लेखापरीक्षण, साधारणसभा लगायत काम हुन सकेका थिएनन् । मेरो मुख्य योजना नै ‘पेन्डिङ’मा रहेका काम पूरा गर्नु हो । बीमा समितिले समयमै वित्तीय विवरणहरू स्वीकृत गरिदियो भने यो वर्षभित्र लेखापरीक्षण, वार्षिक साधारणसभा लगायत काम सकाउँछौं । अहिलेको अवस्थामा त्यो काम गर्न सकियो भने पनि ठूलो उपलब्धि मान्नुपर्छ । त्यो सफल भएपछि संस्थान पनि निजी कम्पनी सरह प्रतिस्पर्धी भएर अगाडि बढ्छ । व्यवसायको हिसाबले बीमा संस्थानलाई सके पहिलो, नभए उत्कृष्ट तीनभित्र पार्ने लक्ष्य लिएका छौं ।

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्