ई –पेपर | हाम्रो बारेमा | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast | English
arthik abhiyan
ad banner Mango Tech Digital Marketing Solution

‘महिला उद्यमशीलताको आधार समावेशिता’

Mar 8, 2020  
अभियान परिशिष्ट (सप्लिमेन्ट)
Image Not Found


केही दशकयता नेपालको सामाजिक संरचनामा मात्र होइन, सोचाइको स्तरमा समेत ठूलो परिवर्तन आइसकेको छ । १ दशक अगाडि नेतृत्व तहमा महिलाहरूको उपस्थिति शून्यप्रायः थियो । तर, अहिले केही क्षेत्रमा महिलाको सहभागिता उत्साहजनक छ । नेतृत्व तहमा महिलाहरू पुग्नु भनेको महिला सशक्तीकरणका लागि ठूलै सफलता हो । 

कुनै समय थियो, महिलाहरूलाई उद्यमशील बन्न निकै कठिन थियो, उद्यममा लाग्ने आत्मविश्वास पनि कम थियो । अहिले अवस्था फेरिएको छ । उद्यमी भन्नेबित्तिकै पुरूष मात्र सोच्ने मानसिकता बदलिएको छ । सरकारले विभिन्न कार्यक्रमार्फत महिलालाई उद्यममा लाग्न प्राथमिकताका साथ प्रोत्साहन गरिरहदा महिलाहरूलाई उद्यमी बन्न सहज वातारण बन्दै छ । 

जब म १५/१६ वर्षअघि नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघमा आबद्ध भएकी थिएँ, त्यतिबेला मलाई लैंगिक विभेदको महसुस भएको थियो । नेतृत्व तहमा नपुग्दासम्म केही डर हुँदो रहेछ, मलाई पनि त्यस्तै डर थियो । तर, अहिले म महासंघको अध्यक्ष बनेकी छु । अब मेरो कार्यकाल समाप्त हुँदै छ । तर, मलाई मेरो कार्यसम्पादनमा महिला भएकै कारणले कुनै समस्या भएको जस्तो लागेन । म समग्र निजीक्षेत्रलाई पर्ने समस्याको समाधानमा लागिरहेँ । 

त्यसकारण नेतृत्वमा जान महिला आफै अग्रसर हुनुपर्छ । आत्मविश्वासका साथ अघि बढ्ने हो भने महिलाले हरेक काम गर्न सक्छन् । यसका लागि सर्वप्रथम महिलामै इच्छाशक्ति चाहिन्छ । आत्मविश्वास, संघर्ष, लगाव र सकारात्मक सोचले अघि बढ्ने हो भने महिला भएकै कारण पछि पर्ने देख्दिनँ ।

म नेपाली महिलाहरू उद्यमशील बन्न सक्ने प्रशस्त सम्भावना देख्छु । सम्भावनालाई यथार्थमा बदल्न महिला आफै उद्यमशीलताको बाटोमा अघि बढ्नुपर्छ । अहिले महिलालाई उद्यमी बन्न पहिलाका दाँजोमा सजिलो पनि छ । म महासंघमा आउँदा कार्यसमितिमा एकजना मात्र महिला हुनुहुन्थ्यो, अहिले हामी पाँचजना छौं । महासंघमा मात्र होइन, जिल्ला संघमा पनि महिला सहभागिता बढ्दो छ । नेतृत्व तहका लागि महिलाहरू संघर्ष गर्दै हुनुहुन्छ । महासंघमै पनि उपाध्यक्षका लागि तयार महिला उद्यमीहरू हुनुहुन्छ । आगामी दिनमा महासंघको नेतृत्व महिलाकै हातमा जानेमा म विश्वस्त छु ।

विगतको तुलनामा निकै परिवर्तन आए पनि महिलाहरू अझै साना र मझौला उद्योगमा मात्र सीमित छन् । अझै पनि महिला उद्यमशीलताका लागि स्रोत र साधन सीमित छन् । थुप्रै महिला साथी हस्तकला उद्योगमा सहभागी छन् ।

तर, नयाँ प्रविधिलाई अँगाल्न सकेका छैनन् । दिनप्रतिदिन प्रविधिले फड्को मारिरहेको सन्दर्भमा नेपाली महिला उद्यमीहरूले आफूलाई त्यसैअनुसार अद्यावधिक गर्न नसक्दा उद्यमशीलता विस्तार हुन गाह्रो देखिन्छ । महिलाहरूले सञ्चालन गरेका उद्योगमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोग कमै देखिन्छ । यही कारण अपेक्षाकृत रूपमा महिला उद्यमशीलता फस्टाउन नसकेको हो । 

महिला उद्यमशीलता प्रवर्द्धनका लागि हामीसँग नीति त थुप्रै छन्, तर तिनको कार्यान्वयन पक्ष कमजोर छ । सरकारले लिएका निर्णयको कार्यान्वयन छिटोछरितो छैन, प्रक्रियामै अलमलिने गरेको छ । हामी समृद्ध नेपालको कुरा गर्छौं तर त्यहाँ महिला सहभागिता खै ? 

समावेशीकरण खै ? जबसम्म समावेशीकरण हुँदैन, तबसम्म हामी आर्थिक समृद्धि प्राप्त गर्न सक्दैनौं । त्यसैले महिला उद्यमशीलता मार्फत् समावेशीकरण बलियो बनाउँदा मात्रै समृद्ध नेपालको सपना पूरा हुनेछ । (कुराकानीमा आधारित)

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्