arthik abhiyan
ad banner Mango Tech Digital Marketing Solution

पर्यटकलाई डिजिटल भुक्तानीसँगै नगद सटहीको पर्याप्त सुविधा

२०७६ पौष, १५  
अभियान परिशिष्ट (सप्लिमेन्ट)
Image Not Found
author avatar ममता थापा

आसन्न अंग्रेजी नयाँ वर्ष सन् २०२० लाई लक्षित गरेर नेपालमा भ्रमण वर्ष मनाइँदै छ । प्राकृतिक, सांस्कृतिक, धार्मिक, सामाजिक लगायत विविधताको मुलुक भएकाले पर्यटकका लागि नेपाल उपयुक्त गन्तव्य पनि हो । 

हाम्रोमा पर्यटकले घुम्ने, बस्ने, खाने, किनमेल गर्ने लगायत सुविधा देश अनुकूल स्तरीय पनि अझै उपयुक्त पूर्वाधारको व्यवस्था नभएको पर्यटक व्यवसायीको गुनासो छ । तर नेपालमा पर्यटकले आर्थिक कारोबार गर्न भने सहज व्यवस्था रहेको नेपाल एशोसिएशन अफ टुर एन्ड ट्राभल एजेन्सी (नाटा)का अध्यक्ष सीएन पाण्डे बताउँछन् ।

नेपालमा भ्रमण गर्ने विदेशी पर्यटकले डेबिट÷क्रेडिट कार्डजस्ता बैंकिङ उपकरणबाट भुक्तानी गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको  छ । डिजिटल भुक्तानीका लागि होटल तथा केही शपिङ सेन्टरहरूमा भिसा कार्ड स्वाइप गर्न पोस (पोइन्ट अफ सेल्स) मेशिनको व्यवस्था छ । तर पर्यटकले ट्याक्सी चढ्नुपर्दा, बजारमा कुनै सामान खरीद गर्नुपर्दा भने भिसा तथा मास्टर कार्डको प्रयोग नहुने भएकाले विदेशी मुद्रासँग नेपाली मुद्रा सटही गरेर राख्नैपर्ने हुन्छ । 

सबै क्षेत्रमा डिजिटल भुक्तानी सम्भव नभएकाले नेपाल राष्ट्र बैंकले मनी चेन्जरहरू, स्टार तथा पर्यटन स्तरीय होटल, ट्राभल एजेन्सी र बैंक तथा तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई परिवत्र्य विदेशी मुद्रा सटहीको इजाजत दिएको छ । करीब १४ सय ट्राभल एजेन्सीलाई पर्यटकबाट विदेशी मुद्रा स्वीकार गर्ने इजाजत दिइएको नेपाल राष्ट्र बैंकको विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागले बताएको छ । नाटाका अध्यक्ष पाण्डेले नेपालमा करीब ३ हजार ट्राभल एजेन्सी भएको बताए । उक्त तथ्यांकले सबै ट्राभल एजेन्सीले विदेशी मुद्रा सटहीको इजाजत लिएको देखिँदैन । यस्तो अवस्थामा भने लाइसेन्स नभएका एजेन्सीमार्फत पर्यटकलाई सटहीमा असहज हुन सक्छ । यद्यपि पर्यटक लक्षित सबै होटललाई प्रतिपर्यटक ३ सय डलर सटही गर्न पाउने अधिकार दिइएको केन्द्रीय बैंकको भनाइ छ ।  

राष्ट्र बैंकका अनुसार यसबाहेक नेपालमा सञ्चालित साढे ५ सय मनिचेन्जर, २७ सय ट्रेकिङ एजेन्सी, २७ ओटा वाणिज्य बैंक र केही विकास तथा वित्तीय संस्थाबाट समेत पर्यटकले विदेशी मुद्रा सटही गर्न सक्नेछन् । यसकारण सटहीका लागि नेपालमा अहिले पर्याप्त व्यवस्था भएको विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभागको दाबी छ । ‘परिवर्त्र्य विदेशी मुद्रा सटहीका लागि भिसा तथा मास्टर कार्डबाट गरिने भुक्तानीदेखि मुद्रा सटहीका लागि पर्याप्त सुविधा भएको विभाग स्रोतले बताएको छ ।  

सेवा बापतको बिलिङको भुक्तानी व्यवस्था
विदेशी पर्यटकलाई पुर्‍याएको सेवाबापत नेपाली ट्राभल/टूर एजेन्सीहरूलाई इजाजतपत्र प्राप्त होटलहरूले परिवत्र्य विदेशी मुद्रामा समेत बिलिङ गर्न सक्नेछन् । विदेशी मुद्रामा गरेको बिलिङको भुक्तानी बैंक खातामार्फत परिवत्र्य विदेशी मुद्रामा गर्नुपर्नेछ । ट्राभल/टूर एजेन्सीहरूले परिवत्र्य विदेशी मुद्रामा विक्री गरेका आन्तरिक उडानको हवाई टिकटको रकम सम्बन्धित वायुसेवालाई भुक्तानी गर्दा आफ्नो बैंक खाता मार्फत परिवत्र्य विदेशी मुद्रामा नै गर्नुपर्नेछ । केन्द्रीय बैंकका अनुसार भारतीयबाहेक अन्य विदेशी नागरिकले बिलको भुक्तानी परिवत्र्य विदेशी मुद्रामा मात्र गर्नुपर्नेछ भन्ने सूचना इजाजतपत्र प्राप्त निकायले ठूलो अक्षरमा साइन बोर्डमा लेखेर सबैले देख्ने ठाउँमा राख्नुपर्नेछ । 

प्याकेज टुरमा सटही सम्बन्धी व्यवस्था 
केन्द्रीय बैंकले प्याकेज टूर सम्बन्धी काम गर्ने टुर अपरेटरहरू (नेपाली ट्राभल्स/टुर्स कम्पनी)लार्ई सटही सम्बन्धी व्यवस्था गरेको छ । मानसरोवर जाने टूर प्याकेजलाई व्यवस्थापन गर्ने सम्बन्धमा तिब्बतस्थित सम्बन्धित निकायमा जम्मा गर्नुपर्ने रकमका लागि टुर अपरेटरले सटही सुविधा माग गरेमा उपलब्ध गराउन सकिनेछ । यो सुविधा प्राप्त गर्न टुर अपरेटरले नियमानुसार नेपाल राष्ट्र बैंकबाट विदेशी विनिमय कारोबारको इजाजतपत्र लिएको हुनुपर्नेछ । प्राप्त भएको प्याकेजबापतको रकमको टुर अपरेटरले ट्याक्स इनबक्स जारी गरेको हुनुपर्नेछ । टुर प्याकेजको रकम पठाउँदा तिब्बतस्थित निकायले जारी गरेको यात्रु संख्या र दर उल्लेख भएको ‘इन भ्वाइस’ प्राप्त गरेको हुनुपर्नेछ । ‘क्रेडिट इनभ्वाइस’ पेश भएको अवस्थामा खर्च भएको इनभ्वाइस पेश गर्न लगाई बैंकले फाइल अद्यावधिक गर्नुपर्नेछ । भ्रमणमा जाने भारतीय नागरिकको राहदानी तथा भिसाको प्रतिलिपि संग्लन हुनुपर्नेछ । सटही प्राप्त गर्न नेपालको टुर अपरेटरले बनाएको टुर प्याकेज भारतीय नागरिकले खरीद गरेको हुनुपर्नेछ । 

भारतीय पर्यटकले नियमानुसार साटेको अमेरिकी डलरको ‘निस्सा’को आधारमा नेपालको टुर अपरेटरको डलर खातामा अमेरिकी डलर जम्मा गर्न सकिनेछ । यसरी नगद अमेरिकी डलर स्वीकार गर्दा नियमानुसार जारी गरेको हुनुपर्नेछ । भारतीय पर्यटकले भारतको बैंक÷वित्तीय संस्थामार्फत टूर अपरेटरको नेपाली खातामा भारू समेत रकमान्तर गर्न सक्ने छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकले भारतीय मुद्रा सटही सम्बन्धमा जारी गरेको निर्देशनको अधीनमा रही भारतीय पर्यटकले ल्याएको भारतीय मुद्रा टूर अपरेटरले स्वीकार गरी बैंकमा जम्मा गरेको हुनुपर्नेछ ।

भ्रमण रद्द भएमा पठाएको रकम फिर्तासम्बन्धी व्यवस्था
तातोपानी वा केरुङ नाका बाहेक अन्य नाकाबाट कैलाश मानसरोवर तीर्थयात्रामा जाने भारतीय पर्यटकका लागि पर्यटकबाट प्याकेज वापत प्राप्त भएको विदेशी मुद्राको बढीमा ५० प्रतिशत रकमसम्म तिब्बतको सम्बन्धित निकायलाई पठाउन सकिनेछ । यदि भ्रमण कार्यक्रम रद्द भएमा पठाएको रकम फिर्ता गर्ने जिम्मेवारी सटहीका लागि अनुरोध गर्ने टुर अपरेटरको हुनेछ । फिर्ता भएको विदेशी मुद्रा बापत सम्बन्धित बैंकले ट्राभल्स तथा टुर अपरेटरलाई नेपाली रुपैयाँमा सटही दिनुपर्नेछ । यसरी प्राप्त नेपाली रुपैयाँमा सम्बन्धित पर्यटकले भारत पठाउन चाहेमा बैंकले ड्राप्mट, टीटी आदि बैंकिङ उपकरणको माध्यमबाट पठाउन सकिनेछ । इजाजतपत्र प्राप्त टुर अपरेटरले यसरी सटही लिई रकम पठाएको र भ्रमण रद्द भई रकम फिर्ता भएको विवरण मासिक रूपमा विभागको अनुगमन शाखामा पेश गर्नुपर्नेछ ।

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्