ई –पेपर | हाम्रो बारेमा | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast | English
arthik abhiyan
ad banner Mango Tech Digital Marketing Solution

इरानले कसरी लिन्छ अमेरिकासँग बदला ? 

२०७६ पौष, १९  
अन्तरराष्ट्रिय
Image Not Found
author avatar चिरञ्जीवी आचार्य

पुस १९, काठमाडौं । इरानका प्रमुख सैन्य कमान्डर कासिम सोलेमानी अमेरिकाले गरेको आक्रमणमा मारिएका छन् । अन्तरराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार बिहीवार इराकको राजधानी बगदादस्थित विमानस्थलनजिकै उनी चढेको कारमाथि गरिएको ड्रोन आक्रमणमा परी उनको ज्यान गएको हो । सोलेमानी इरानका निकै महत्वपूर्ण सैन्य अधिकारी हुन् । उनी इरानी सेनाको विशेष एकाइ कुड्सका प्रमुख थिए । इरानमा उनलाई सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह खामेनीपछि सबैभन्दा शक्तिशाली व्यक्तिको रूपमा चिनिन्थ्यो । उनले मध्यपूर्वमा इरानको क्षेत्रीय शक्ति विस्तारको लागि महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका थिए । उनले इरानको सैन्य क्षेत्रमा चार दशकदेखि सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्दै आएका थिए । 

सोलेमानी मारिएसँगै अमेरिका–इरानको तनाव झनै बढ्ने आशंका चुलिएको छ । यही आशंकाका कारण सोलेमानी मारिएको समाचार लगत्तै विश्वभरका बजारहरूमा प्रभाव देखिएको छ । शुक्रवार अन्तरराष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको भाउ ३ प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भयो । मध्यपूर्वमा थप अशान्ति फैलिने आशंकाको कारण तेलको भाउ गत वर्षको अप्रिलयताकै उच्च विन्दुमा पुगेको छ । 

विश्वका प्रमुख शेयर बजारहरू पनि प्रभावित भएका छन् । शुक्रवार भारतीय शेयर बजार सेन्सेक्स शून्य दशमलव ३९ प्रतिशत अर्थात् १६२ दशमलव शून्य ३ अंकले घटेको थियो । भारतको अर्थतन्त्र सुस्ताए पनि शेयर बजार बढिरहेको अवस्थामा मध्यपूर्वको तनावले शेयर बजार पनि प्रभावित बन्न पुगेको हो । त्यस्तै, चिनियाँ शेयर परिसूचक शाङ्हाई कम्पोजिट पनि शून्य दशमलव शून्य ५ प्रतिशतले घटेको थियो । दक्षिण कोरियाली शेयर परिसूचकमा भने सामान्य सुधार देखिँदा जापानी शेयर सूचक निक्केई २२५ भने नयाँ वर्षको बिदाको कारण बन्द थियो । यूरोपेली शेयर बजारमा जर्मनीको डाक्स १ दशमलव २५ प्रतिशतले घटेको थियो । बेलायतको फुट्सी ५०० र फ्रान्सको सीएसी शेयर परिसूचकमा भने सामान्य सुधार पाइएको थियो । त्यस्तै, अमेरिकी शेयर परिसूचक नास्डाक शून्य दशमलव ७९ प्रतिशतले घटेको थियो । 
शुक्रवार इरानले आफ्ना सैन्य कमान्डर मारिएको पुष्टि गर्दै बदला लिने बताएको छ । इरानले अमेरिकासँग लिने बदला कस्तो हुने र यसको असर के हुने भन्ने बारे अहिले विश्वभर नै अड्कलबाजी चलिरहेको छ । 

इरानले तत्कालै चाल्नसक्ने सम्भावित कदमहरू :

१. अमेरिकी कूटनीतिज्ञमाथि आक्रमण 
अमेरिकाले अमेरिकी कूटनीतिक अधिकारीको सुरक्षाको लागि सोलेमानीलाई मारेको दाबी गरेको छ । सोलेमानीले अमेरिकी कूटनीतिज्ञमाथि आक्रमणका लागि योजना बनाइरहेको र त्यसलाई रोक्न उनलाई मारिएको अमेरिकाको दाबीलाई मान्ने हो भने इरानले मध्यपूर्वमा आफ्ना सहयोगी मुलुकमा अमेरिकी कूटनीतिक अधिकारीमाथिको आक्रमण बढाउन सक्छ ।

२.अमेरिकाका सहयोगी मुलुकमाथि आक्रमण
इरानले अमेरिकाका सहयोगी मुलुकलाई पनि निशाना बनाउन सक्छ । अर्थात् साउदी अरेबिया, इजरायल र यूएईमा आक्रमण हुन सक्छ । 

३. साइबर युद्ध, आतंकवादी आक्रमण र अपहरण 
इरानले अमेरिकासँग बदला लिन प्रत्यक्ष युद्धभन्दा पनि दोस्रो बाटो अपनाउन सक्ने विश्लेषकहरू बताउँछन् । उनीहरुका अनुसार साइबर आक्रमण, आतंकवादी संगठनलाई उक्साउने तथा महत्वपूर्ण अमेरिकी कूटनीतिक अधिकारीको अपहरण गर्नेजस्ता काम हुनसक्छन् । 

४. इरान समर्थित मुलुकबाट आक्रमण 
सोलेमानीका इरानभन्दा धेरै इरानबाहिर बस्ने गर्थे भनिन्छ । यो क्रममा उनले यमन, सिरिया, इराकलगायतका धेरै मुलुकमा युद्धको नेतृत्व पनि गरिसकेका छन् । त्यसैले उक्त मुलुकमा रहेका सोलेमानीका सहयोगीले उनको हत्याको बदलाका लागि अमेरिकी नियोगमा आक्रमण गर्न सक्छन् । विशेषगरी इरान निकट हुथी, हजबुल्लाह तथा इराकमा अमेरिकी सेनाविरुद्ध लडिरहेका शिया मुस्लिम संगठनले अमेरिकी नियोगमा आक्रमण गर्न सक्छन् ।  

५. तेल ट्यांकरमा आक्रमण 
इरान भौगोलिक हिसाबमा पनि निकै महत्वपूर्ण स्थानमा छ । यसको प्रयोग उसले अमेरिकासँगको बदलाको लागि गर्न सक्छ । विश्वको सबैभन्दा व्यस्त मानिने समुद्री रुट ‘स्टेट अफ हर्मुज’मा उसले अमेरिका वा उसका सहयोगीको जहाजमा आक्रमण गर्ने, अवरोध सृजना गर्ने, मिसाइल प्रहार गर्ने, कब्जा गर्नेलगायतका काम गर्न सक्छ । यसअघि पनि यो क्षेत्रमा उसले बेलायती जहाजलाई नियन्त्रणमा लिइसकेको छ । 

६. आणविक गतिविधिमा वृद्धि 
अमेरिकाले इरानमाथि आणविक गतिविधिको विषयलाई लिएर प्रतिबन्ध लगाइरहेको छ । अब इरानले आणविक हतियार विकास गर्ने गतिविधि बढाउन सक्छ ।  यसले दुई मुलुकबीचको तनाव झनै बढ्न सक्छ । (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)
 

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्