ई –पेपर | हाम्रो बारेमा | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast | English
arthik abhiyan
ad banner Mango Tech Digital Marketing Solution

सलहमा पनि लापरबाही 

२०७७ असार, १४  
सम्पादकीय
Image Not Found

सरकारले वर्षा शुरू भएकाले नेपालमा सलह आउँदैन भन्ने ठोकुवा गरे पनि सलह नेपाल प्रवेश गरेको छ । नेपाली विज्ञहरू विहारबाट प्रवेश गरेका सलह विनाशकारी नहुने बताउन थालेका छन् । कोरोनामा जस्तै सलहमा पनि सही विश्लेषण गर्न नेपालका विज्ञहरू चुकेकै हुन् त ?

छिमेकी मुलुक भारतमा सलहको आतंक देखिएपछि नेपालमा सलह आउने सम्भावना उच्च देखेर यसको रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले प्राविधिक समिति गठन गरेको थियो । प्लान्ट क्वारेन्टाइन तथा विषादी केन्द्रका प्रमुखको अध्यक्षतामा कृषि वैज्ञानिक र प्राविधिक सम्मिलित समितिले सहलको जोखिम, त्यसलाई रोकथाम गर्न अपनाउनुपर्ने पूर्वतयारी तथा सलह रोक्न आवश्यक विषादी आदिबारे अध्ययन गर्ने भनिएको थियो ।

तर, पानी पर्न थालेपछि सलहको संकट टरेको भन्दै सरकारले समितिलाई निष्क्रिय पार्‍यो । नेपालमा सलहको आक्रमण नहुने विज्ञको निष्कर्षविपरीत अहिले नेपालमा सलह देखापरेको छ । नेपालमा देखापरेको सलहले कृषिबाली र वनस्पतिमा ठूलो असर नगर्ने दाबी ती नै विज्ञ र प्राविधिकहरूले गरिरहेका छन्, जो सलह नेपाल नपस्ने दाबीका साथ यसको रोकथामको प्रयास नै आवश्यक छैन भन्थे । यसबाट नेपालका विज्ञहरू समस्याको गहिराइमा पुग्न र त्यसका विविध पक्ष र आयामबारे विश्लेषण गर्नभन्दा हचुवा कुराका पछि लाग्नेरहेछन् भनेर पत्याउने अवस्था आएको छ । 

नेपालमा अकस्मात् सलह आइपुगेका होइनन् । झन्डै हप्ता दिनअघि भारतको बनारस क्षेत्रतिर सलह आइपुगेको समाचार भारतीय सञ्चारमाध्यमले दिइसकेका थिए । बनारसमा आइपुगेको सलह नेपाल पनि आउन सक्छ भन्ने आकलन गर्न विज्ञहरू किन चुके भन्ने प्रश्न उठेको छ । १ दिनमा १५० किलोमीटरको यात्रा तय गर्ने सलह झुन्डझुन्डमै अफ्रिकी मुलुकबाट अरबका देश हुँदै एशियाको इरान अफगानिस्ता र पाकिस्तान हु“दै भारतसम्म आइपुगेको थियो ।

पानी पर्न थालेपछि नेपालले सलहको सम्भावनालाई पूरै बिर्सिएको हो । कोरोना संक्रमणमा जस्तै सलहको आक्रमणका विषयमा पनि सरकारले हचुवाका भरमा निर्णय लिएको हो भन्ने आधार तय भएको छ । किसानलाई नआत्तिन सरकारले आग्रह गरेको छ र यसले नोक्सान गर्दैन भन्ने प्रतिक्रिया दिएको छ । आशा गरौं, सरकारी विज्ञका भनाइ मिलोस् । तर, सरकारको विश्लेषण गलत  हुँदा कोरोना अहिले महामारी बनिसकेको छ, सलहमा पनि यस्तो नहोला भन्न सकिदैन । 

सरकारले तत्कालै प्रभावित जिल्लामा विषादी छर्कन लगाउने वा अन्य प्रकारले सलह नभगाउने भने हो क्षति ठूलै हुन सक्छ । नेपालको अन्न भण्डार मानिने तराईका केही जिल्लामा सलहले आक्रमण गर्नुको अर्थ कृषिक्षेत्रमा ठूलो धक्का लाग्नु हो, जसले नेपालको आर्थिक वृद्धिदरलाई सीधै असर गर्छ । किसानले बेहोर्नुपर्ने आर्थिक क्षतिको लेखाजोखा त आप्mनो ठाउ“मा छदै छ । 

दक्षिणको हावा उत्तरतिर बहँदा नेपालमा सलह भित्रिएको विज्ञहरूको भनाइ छ । त्यो ठीकै होला, तर मौसम पूर्वानुमानमा अहिले निकै प्रगति भइसकेको छ । त्यसो हुँदा दक्षिणबाट उत्तरतिर हावा बहने कुरा सरकारले किन थाहा पाएन ? नेपाल नजिकैको भारतका क्षेत्रमा वर्षाकै बीचमा पनि सलह आएको समाचारमा सरकारले किन ध्यान दिएन ? प्रश्न गम्भीर छ । अबका दिनमा सलहले गर्ने असरबारे पनि सरकारी भनाइ पत्याइहाल्न सकिने अवस्था देखिदैन । 

सलह प्रवेश भइसकेपछि नियन्त्रणका लागि तत्काल आवश्यक उपाय अपनाउनुपर्नेमा अध्ययन र निरीक्षणमै समय बिताउन खोजिएको छ । अकस्मात् देखापरेको कोरोनाजस्तो होइन, सलह । नेपालले ६० वर्ष अगाडि पनि सलहको प्रकोप भोगेको थियो । त्यसो हु“दा सरकार कोरोनामा जस्तै सलहमा पनि चुकेको छ । त्यसको मूल्य भने जनताले चुकाउनुपर्ने भएको छ ।

सलह आक्रमण भएकै दिन कृषिमन्त्रीले कृषिको विकास नहुनुलाई विगत ४० वर्षका सरकारले गल्ती गरेको आरोप लगाएका छन् । मन्त्रीजस्तो जिम्मेवारीको पदमा बसेपछि गल्ती गरेको भए त्यसलाई सुधार्नुपर्ने हो । मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालेपछि उनले कृषिमा कुनै आशलाग्दो कार्यक्रम ल्याउन सकेका छैनन् । यसले पनि सरकारको नेतृत्व लिनेहरूले हचुवामै काम गर्ने कुरालाई संकेत गर्छ । 

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्