ई –पेपर | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast | Newbiz
arthik abhiyan
ad banner Apache RTR 200 ABS

नेप्सेमा बारम्बार प्राविधिक समस्या

२०७७ फागुन, १४  
सम्पादकीय
Image Not Found

नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) को कारोबार व्यवस्थापन प्रणाली (टीएमएस) मा समस्या देखिएका कारण बुधवारको शेयरबजार प्रभावित बन्न पुग्यो । विश्वभरि नै प्रविधिमा समस्या आएर शेयरबजार प्रभावित हुने गरेको पाइन्छ तापनि त्यसको समाधान तत्काल गरेर लगानीकर्तालाई आश्वस्त पारिन्छ । त्यसो हुँदा अन्य देशमा प्राविधिक समस्या आउँदा बजारमा ठूलो हलचल आउने सम्भावना कमै देखिने गरेको विश्लेषकहरूको भनाइ पाइन्छ । तर, नेपालमा भने यस्ता प्राविधिक समस्या आउँदा एकले अर्को निकायलाई देखाउने र कमजोरी दोहोरिन नदिने गरी तत्काल काम गरिहाल्ने परिपाटी राम्ररी बस्न सकेको छैन ।

शेयरबजार जति फराकिलो हुँदै जान्छ त्यति नै जोखिम पनि बढ्दै जान्छ । त्यस्तै प्रविधिको दुरुपयोग हुने सम्भावना पनि उत्तिकै देखिन्छ । यस्तोमा प्रविधिका लागि लगानी बढाउने तथा अनुसन्धान गराउनेजस्ता काममा बोर्ड तथा नेप्सेको ध्यान जानु जरुरी छ ।

शेयरको दोस्रो बजारमा कारोबारका लागि कारोबार व्यवस्थापन प्रणाली (टीएमएस) सञ्चालनमा छ । यसमा शेयर किनबेच आदेश प्रविष्टि गर्ने र कारोबार हुने काम गर्छ ।

राफसाफका लागि भने मेरो शेयरसमेत आवश्यक हुन्छ । नेप्सेको टीएमएसमा गत भदौ २५ गते समस्या आउँदा केही समय बजार नै बन्द गर्नुपरेको थियो र पछि समय थपेर कारोबार सुचारु गरिएको थियो । तर, बुधवार भने फरक खालको समस्या देखियो, जसले गर्दा एक कम्पनीको मात्रै कारोबार बन्द गरिएको थियो ।

कारोबार बन्द गरिएको नेपाल इन्फ्रास्ट्रक्चर बैंक (निफ्रा) को शेयर म्याचिङमा देखिएका नयाँ समस्याका कारण सिस्टममा समस्या देखिएको बताइएको छ । दोस्रो बजारमा हालसम्मकै सर्वाधिक कित्ता शेयर सूचीकृत भएको निफ्राको शेयर मूल्य शून्य मूल्यमा म्याचिङ हुन पुगेकाले यसको मूल्य शतप्रतिशत घटेको देखिएको थियो । कसरी यस्तो समस्या हुन गयो भन्नेमा नेप्सेले स्पष्ट पार्न सकेन । यसो हुँदा लगानीकर्ता आत्तिनु स्वाभाविक हो । टीएमएसमा मात्र होइन, मेरो शेयरमा पनि बारम्बार समस्या आउने गरेको छ । शेयर विक्री गरेपछि शेयर हस्तान्तरण गर्ने बेला यसको वेबसाइट नखुल्ने, ढिला हुने, शेयर हस्तान्तरण हुन ढिला हुनेजस्ता समस्या लगानीकर्ताले भोगिरहेका छन् । शेयर विक्री गरेपछि हस्तान्तरण गर्न ढिला हुँदा विक्रीकर्ता शेयरधनी क्लोजआउटमा पर्ने सम्भावना हुन्छ । क्लोजआउटमा पर्नेको संख्या बढ्दै गएको नेप्सेकै तथ्यांकले देखाउँछ । क्लोजआउट हुँदा लगानीकर्ताबाट उठाइने जरीवाना नै करोडौं भएको तथ्यांकसमेत सार्वजनिक भएको पाइन्छ ।

नेप्सेको वेबसाइटमै पनि विगतमा समस्या आउने गरेको थियो । यस्तो समस्या बजारले उचाइ लिइरहेकै बेलामा प्रायः हुने गरेको पाइन्छ, जसका कारण लगानीकर्ताहरूले यसलाई जानीजानी गरिएको खेल भनेर आलोचनासमेत गरेको पाइन्छ । यथार्थ यस्तो पक्कै होइन, तर नेप्सेकै कमजोरीका कारण समस्या बारम्बार दोहोरिने गरेको हो भन्न सकिन्छ । यस्तो गल्ती भइरहँदा समग्र पूँजी बजारकै निमयनको जिम्मेवारी लिएको धितोपत्र बोर्ड नेपाल (सेबोन) ले नेप्सेलाई कारबाही गर्ने वा सचेत पार्ने काम कमै गरेको पाइन्छ ।

अहिले शेयरबजारमा लगानी गर्नेहरूको संख्या निकै बढेको पाइन्छ । डिम्याट खाता खोल्नेको संख्या १६ लाख नाघेको बताइएको छ । यसमा सक्रिय लगानीकर्ताको संख्या पनि बढ्दो छ । प्राथमिक शेयर भर्नका लागि मात्रै डिम्याट खाता खोलेकाहरू अहिले दोस्रो बजारमा पनि प्रवेश गरेका छन् । त्यसैले अहिले दैनिक कारोबार हुने शेयर संख्या र रकम पनि गतवर्षको भन्दै निकै गुणाले बढेको पाइन्छ । सरकारले प्राप्त गर्ने राजस्व पनि ठूलो परिमाणमा बढेको छ । त्यसो हुँदा शेयरबजार अर्थतन्त्रको ठूलो अंश बनिसकेको छ । जति यो क्षेत्र फैलँदै जान्छ त्यति नै बजारमा जोखिम पनि बढ्दै जान्छ । त्यस्तै प्रविधिको दुरुपयोग हुने सम्भावना पनि उत्तिकै देखिन्छ । यस्तोमा प्रविधिका लागि लगानी बढाउने तथा अनुसन्धान गराउने जस्ता काममा बोर्ड तथा नेप्सेको ध्यान जानु जरुरी छ ।

प्रतिक्रिया [0]
प्रतिक्रिया दिनुहोस्