ई –पेपर | विज्ञापन | ग्राहक बन्नुहोस | Podcast |
arthik abhiyan
riddhi siddhiNabil Bank

एउटा अनौठो प्लान्ट जसलाई एक हप्ता खेतमा राखे युरियाको खपत आधा घट्छ

२०७९ साउन, २९  
समाचार
Tvs Raider Image Not Found
author avatar प्रशान्त खड्का

काठमाडौं । बालीनालीको उत्पादन बढाउने हेतुले खेतबारीमा युरिया, डीएपी, पोटासलगायत रासायनिक मल प्रयोग गर्ने चलन बढ्दो छ । तर, सरकारले बेलैमा रासायनिक मल आपूर्ति गर्न नसक्दा किसानले वर्षेनि यसको अभाव झेल्दै आएका छन् । 

पछिल्लो समय नेपालमा भित्रिएको अजोला प्लान्ट प्रविधि उपयोग गर्न सके धान बालीमा युरियाको खपत ५० प्रतिशतसम्म घटाउन सकिने विज्ञहरूले बताएका छन् । 

उनीहरूका अनुसार उत्पादन लागत पनि सस्तो पर्ने र यसको प्रयोगले मानव स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर नगर्ने भएकाले अजोला प्लान्ट प्रविधि चीन, भारत, फिलिपिन्सलगायत देशले समेत अपनाएका छन् । नेपालमा पनि राष्ट्रिय खाद्य बैंक लिमिटेडले बर्दियाको गुलरिया नगरपालिकामा यो प्रविधिको सफल परीक्षण गरिसकेको छ ।

यस कार्यमा सहयोग गरिरहेका त्रिभुवन विश्वविद्यालय वनस्पति विज्ञान केन्द्रीय विभागका प्राडा मोहनप्रसाद पन्थीका अनुसार सय किलो युरिया प्रयोग गर्नुपर्ने ठाउँमा अजोला प्रयोग गरे ५० किलो युरिया भए पुग्छ ।

अजोला प्लान्ट पानीमा उम्रने एक किसिमको उन्यूँ हो । यसले हावामा भएको नाइट्रोजन आफूमा लिने र आफूसँगै उम्रिएका अन्य बिरुवालाई पनि उक्त नाइट्रोजन लिन मद्दत गर्ने भएकाले धान रोपेर जरा लागिसकेपछि यसलाई धानखेतभित्र छर्किनुपर्ने पन्थी बताउँछन् । सामान्यतया धान रोपेको १ सातादेखि १२ दिनभित्र पानीले भरिएको धानखेतभित्र यसको प्रयोग गर्न सकिन्छ । पूरै खेतमा अजोला फैलिइसकेपछि धानखेतभित्रको पानी सुकाउनुपर्छ । त्यसको केही दिनभित्र यो कुहिन्छ । त्यसपछि पुनः पानी हाल्न सकिन्छ ।

धानखेतभित्र उम्रिने अन्य झारपातसमेत नष्ट गर्ने र माटोलाई मलिलो र उर्वर बनाइराख्नमा पनि यसले मद्दत गर्छ । पानी जम्ने पोखरी बनाई सोही पोखरीमा यसको उत्पादन गर्न सकिन्छ । १ किलो अजोला प्लान्ट पोखरीमा राखेको १५ दिनभित्र दोब्बर उत्पादन हुने भएकाले यसको उत्पादन पनि सहज तरीकाले गर्न सकिने उनको भनाइ छ । 

प्राडा पन्थीका अनुसार २ पैसा प्रतिकिलोका दरले यसको उत्पादन गर्न सकिन्छ । ‘यसको सबैभन्दा सकारात्मक पक्ष भनेको धानको उत्पादन वृद्धिमा पनि यसले भूमिका खेल्छ । अजोला प्रयोग गरेको खेतमा धान उत्पादन १० देखि १४ प्रतिशतसम्म बढेको विभिन्न अनुसन्धानले देखाएका छन्,’ उनले आर्थिक अभियानसँग भने ।

कुखुरा र पशु चौपायाको दानामा समेत सुकाएर अजोला प्रयोग गर्न सकिने भएकाले यसलाई बहुउपयोगी बिरुवाका रूपमा लिइने उनले बताए । दानामा अजोला प्रयोग गर्दा कुखुराको स्वास्थ्य राम्रो भई मासु र अण्डा उत्पादन बढ्ने गर्छ । गाई, भैंसीलाई ढुटो वा भुसामा मिसाएर खुवाउनाले दूध उत्पादनसमेत १० प्रतिशतले बढ्छ ।

अजोला फ्री फ्लोटिङ फर्न हो । यसका ६ ओटा ज्ञात प्रजाति छन् । अजोला पिनाटा एशियामा सबैभन्दा प्रचलित प्रजाति हो । यसले बिरुवाको द्रुत वृद्धिका लागि पर्याप्त वायुमण्डलीय नाइट्रोजन निश्चित गर्छ । साथै बिरुवालाई जैविक नाइट्रोजन मलको स्रोत प्रदान गर्छ । यसलाई जलीय हरियो मलको रूपमा लिन सकिन्छ । पछिल्लो समय धानखेतीमा विशेष चासोका रूपमा यसलाई लिन थालिएको छ ।

Neco insurance LimitedAarthik Abhiyan Viber Community
प्रतिक्रिया [0]

   

TVCNepali Patro